---

Misschien is het al jaren een grote droom: samen met je gezin de wereld ontdekken en herinneringen maken waar jullie het jaren later nog over hebben. Maar tegelijkertijd ben je ook realistisch, want het is vast niet elke dag volle bak genieten. Wat doet een wereldreis met kinderen op mentaal vlak met jullie? En hoe maak je er inderdaad die droomreis van?

Het team van psychologen van Psycholoog op Afstand spreekt regelmatig Nederlandse gezinnen die langere tijd in het buitenland zitten. Want ook te midden van al dat avontuur kun je soms wel wat hulp gebruiken met de mentale uitdagingen.

Een wereldreis met kinderen is geen lange vakantie

Wie twee weken weggaat viert echt vakantie: een fijn hotel, elke dag uit eten, de was even laten liggen en vooral geen school of werk. Maar een wereldreis duurt maanden of jaren. Dan is het geen vakantie meer, maar een manier van leven. Mariska Woertman, die met haar gezin drie jaar de wereld over zeilde, weet er alles van: “Het is hard werken.”[1]

Dus ja, je komt op de mooiste plekken ter wereld, maar ondertussen…

• jengelt er een oververmoeide kleuter aan je been
• maak je ruzie met je partner over wie het vervoer voor morgen regelt
• mis je je familie en vrienden in Nederland
• snak je naar vijf minuten tijd voor jezelf
• pieker je over school, geld of de volgende bestemming

Ook andere reizigers waarschuwen dat je een wereldreis met kinderen niet moet romantiseren. Ja, het is geweldig, maar ja, het is ook zwaar. Die twee bestaan naast elkaar.[2]

Wat doet een wereldreis met kinderen met je gezin?

Langdurig reizen betekent niet alleen dat je uitzicht elke dag verandert; het verandert vooral ook hoe jullie als gezin functioneren. Als jullie uit de normale omgeving stappen, en bepaalde rollen en routines wegvallen, wat gebeurt er dan?

Wat doet langdurig reizen met jonge kinderen?

‘De kinderen zijn nog jong, die passen zich wel aan.’ Ja en nee. Kinderen zijn inderdaad vaak flexibeler dan volwassenen, maar tegelijkertijd hebben ze ook behoefte aan structuur en routine. Als dat ontbreekt – omdat de omgeving, de taal, het eten, en de tijdzone continu verandert – kan je kind onrustig worden. Je herkent het aan de volgende signalen:

• slechter slapen
• huil- of driftbuien
• extra aanhankelijk zijn
• vriendjes of opa en oma ineens heel erg missen
• niet mee willen naar de volgende activiteit

Natuurlijk kunnen deze signalen ook gewoon op een rotdag wijzen. Elk kind is weleens moe, hongerig of simpelweg in een slechte bui. “Kijk daarom naar hoelang het duurt,” tipt Niek Rosens, gz-psycholoog en oprichter van Psycholoog op Afstand. “Na wat rust zie je meestal je oude kind weer terug. Maar blijven de signalen dagen of weken aanhouden, dan is er waarschijnlijk meer aan de hand.”

Wat doet maandenlang reizen met jou als ouder?

Ga vooral niet op wereldreis met kinderen als je op zoek bent naar rust. Op reis ben je niet alleen ouder en partner, maar ook reisleider, docent, logistiek manager, EHBO-post en entertainer – vaak 24/7 en allemaal tegelijkertijd. Ook kun je de kids niet even op de opvang of bij opa en oma droppen en heb je zelf niet de afleiding van je werk, sport of individuele hobby’s. De gevolgen?

• Je raakt sneller vermoeid van alle verantwoordelijkheden.
• Je komt moeilijker tot rust door gebrek aan ruimte en echte herstelmomenten.
• Je raakt overprikkeld van alle ervaringen van de reis.
• Je voelt je schuldig omdat je vindt dat je meer moet genieten van je droomreis.

Zorg er in elk geval voor dat je je klachten niet wegwuift met een ‘Ik mag niet zeuren; kijk waar we zijn!’. Niek: “Dankbaar zijn voor een geweldige reis en het tegelijkertijd zwaar hebben kunnen prima naast elkaar bestaan.”

Wat doet langdurig reizen met je relatie?

Als ‘meer samen zijn’ een van de redenen voor je wereldreis was, dan zit je gebakken. Die tijd samen is er namelijk volop – soms een beetje te veel.[3] En vaak is er letterlijk geen deur die je even achter je dicht kunt trekken voor een momentje voor jezelf. Integendeel: er moeten samen plannen gemaakt en beslissingen genomen worden. De uitdagingen voor jullie als stel?

• te veel op elkaar lip zitten door gebrek aan privacy en individuele sociale contacten en activiteiten
• voortdurend samen praktische beslissingen moeten nemen, bijvoorbeeld over de volgende locatie, de accommodatie en het vervoer
• minder tijd om echt liefdespartners te zijn in plaats van een logistiek team

Het is eigenlijk niet meer dan logisch als hierdoor soms relatieproblemen ontstaan. Maar dat betekent niet automatisch dat de relatie niet goed meer is, eerder dat er gewoon te weinig tijd is voor ruimte en herstel.

“Je zit soms letterlijk 24 uur per dag op elkaars lip. Daardoor worden kleine irritaties sneller groot en hebben zowel ouders als kinderen weinig tijd om op te laden. Op een lange reis is het daarom belangrijk af en toe bewust iets zonder elkaar te doen.”

– Niek Rosens

Wat als één gezinslid het écht niet meer leuk vindt?

Stel, jij hebt het helemaal naar je zin, maar je partner ziet het niet meer zitten. Of je kind vraagt iedere dag wanneer jullie weer naar huis gaan. Wat doe je dan? Wanneer is het gewoon een dip en wanneer wordt het echt tijd om er een punt achter te zetten?

Een moeilijke week is geen reden om direct een ticket naar huis te boeken. Het is normaal om af en toe:

• naar huis te verlangen
• moe te zijn
• onderling te botsen
• even klaar te zijn met sightseeën

Maar het is niet meer normaal als die klachten wekenlang aanhouden in plaats van dagen, en als:

• rustdagen geen herstel meer geven
• slaap- en eetgedrag structureel verandert
• spanningen binnen het gezin steeds groter worden
• een van jullie echt continu ongelukkig is en verlangt naar stoppen

“Het reizen werd vermoeiend,” vertelt Ellen, die met haar gezin in dertien landen woonde. “Het wow-effect verdween. En ik miste diepgang.”[4] Dat maakte dat het gezin de beslissing nam weer terug te gaan naar Nederland. “Uiteindelijk moet natuurlijk niet het reisplan, maar het mentale welzijn van iedereen altijd voorop staan,” aldus Niek.

Hoe houd je een wereldreis met jonge kinderen leuk?

1. Verlaag het tempo

Zes landen in drie maanden? Klinkt heel Instagram-waardig. Maar langzamer reizen betekent niet dat je minder uit je reis haalt. Integendeel: als je meer tijd neemt om je vertrouwd te maken met een plek, kun je er juist op allerlei andere manieren plezier beleven. “Plan ook niet van dag tot dag,” tipt Mariska. “De reis loopt toch anders, dus dat geeft alleen maar stress.”[5]

2. Zorg voor vaste routines

Iedere dag een ander bed en een ander uitzicht bij het opstaan… Het is zeker voor kinderen – maar ook voor volwassenen! – prettig als daar enige vastigheid tegenover staat. Houd sommige gewoontes en routines altijd hetzelfde: een naar-bed-gaanritueel, standaard gezamenlijk ontbijt, of vaste belmomenten met thuis, bijvoorbeeld.[6] Lees meer over hoe je op wereldreis met je kinderen rust en structuur creëert.

“Het zit ‘m vaak in de kleine dingen. Een verhaaltje, liedje of vaste routine – behoud die, want die geven je kind houvast.”

– Niek Rosens

3. Plan dagen waarop niets hoeft

‘Maar we zijn er nu toch!’ Klopt, maar die gedachte kan ervoor zorgen dat je iedere dag volpropt met activiteiten en bezoekjes aan plekken die je gezien ‘moet’ hebben. Maar wat iedereen misschien veel harder nodig heeft is een dagje zwembad of speeltuin, een boek lezen of film kijken, de was doen, of simpelweg een beetje hangen. Niek: “Je hebt die verwerkingstijd echt nodig.”

4. Geef elkaar de ruimte

Ja, ook als het hele idee was om juist veel samen te zijn. Ga alleen een rondje hardlopen of een kop koffie drinken, en laat de kinderen ook gerust iets voor zichzelf doen. Opsplitsen is ook een goed idee; door soms even niet met hele gezin op pad te gaan, wordt samen reizen daarna weer leuker.

Wanneer is het verstandig hulp te zoeken?

Het fijne aan Psycholoog op Afstand is dat je niet eerst terug naar Nederland hoeft voor hulp van een professional. Met een team van online psychologen – waaronder ook kinder- en jeugdpsychologen en relatietherapeuten – staat Psycholoog op Afstand direct klaar voor wie tijdens die wereldreis even niet meer weet wat wijsheid is. Bijvoorbeeld als:

• somberheid, stress of angst blijven aanhouden
• heimwee het onmogelijk maakt van de reis te genieten
• een kind zijn of haar draai maar niet lijkt te vinden
• jullie als ouders voortdurend ruziën
• een van jullie echt niet meer verder wil
• weer aarden in Nederland moeilijker blijkt dan verwacht

En onthoud: het hoeft niet eerst faliekant mis te gaan voordat je om hulp mag vragen. Soms is één gesprek al gewoon heel fijn om alle neuzen weer dezelfde kant op te krijgen.

Kennismaken met Psycholoog op Afstand is gratis en vrijblijvend. En als het goed voelt, word je bovendien gekoppeld aan een psycholoog die alles weet van reizen, emigreren en in het buitenland wonen – iemand die jouw verhaal maar al te goed begrijpt!

En voor de lezers van Globedochters is er nu ook een speciale actie: naast het gratis kennismakingsgesprek krijg je nu 50% korting op het intakegesprek! Vermeld hiervoor de code: “Globedochters” bij het aanmelden.

Bronnen